واژه‌نامه تخصصی

فرهنگ لغت فارسی-انگلیسی اصطلاحات GNSS، نقشه‌برداری و ژئوماتیک

Accuracy

صحت

میزان نزدیکی مقدار اندازه‌گیری‌شده به مقدار واقعی. صحت (Accuracy) با دقت (Precision) متفاوت است — صحت به نزدیکی به مقدار حقیقی و دقت به تکرارپذیری نتایج اشاره دارد.

Almanac

آلماناک

داده‌های مداری تقریبی تمام ماهواره‌های یک سیستم که اعتبار چند هفته‌ای دارند. گیرنده از آلماناک برای پیش‌بینی موقعیت ماهواره‌ها و تسریع اولین Fix استفاده می‌کند.

Ambiguity Resolution

حل ابهام فاز

فرآیند تعیین تعداد صحیح طول‌موج‌های کامل بین گیرنده و ماهواره در مشاهدات فاز حامل. حل صحیح ابهام کلید دستیابی به دقت سانتی‌متری در RTK است.

Antenna

آنتن

قطعه سخت‌افزاری که سیگنال‌های ماهواره‌ای را دریافت می‌کند. کیفیت آنتن تأثیر مستقیم بر دقت موقعیت‌یابی و کاهش خطای مالتی‌پث دارد.

Anti-Jamming

ضد اختلال

مجموعه فناوری‌هایی مانند فیلتر فرکانسی، آنتن‌های تطبیقی و الگوریتم‌های پردازشی برای مقابله با تداخل عمدی در سیگنال‌های GNSS.

AR Stakeout

پیاده‌سازی با واقعیت افزوده

فناوری ترکیب واقعیت افزوده با GNSS برای نمایش نقاط طراحی به‌صورت سه‌بعدی روی تصویر دوربین، که پیاده‌سازی میدانی را ساده‌تر و سریع‌تر می‌کند.

ARP(Antenna Reference Point)

نقطه مرجع آنتن

نقطه فیزیکی مرجع روی آنتن GNSS که ارتفاع آنتن نسبت به آن اندازه‌گیری می‌شود. معمولاً در پایین آنتن قرار دارد.

Base Station

ایستگاه مرجع (بیس)

گیرنده GNSS ثابت روی نقطه مشخص که تصحیحات را برای رُوِر ارسال می‌کند. مختصات بیس باید دقیق باشد چون خطای آن مستقیماً به رُوِر منتقل می‌شود.

Baseline

خط مبنا (بیس‌لاین)

بردار سه‌بعدی بین ایستگاه مرجع و رُوِر. هرچه طول بیس‌لاین بیشتر شود، خطاهای وابسته به فاصله افزایش می‌یابد.

BeiDou(BeiDou Navigation Satellite System)

بیدو

سیستم ناوبری ماهواره‌ای چین با پوشش جهانی (BDS-3). دارای ۳۰+ ماهواره فعال در سه نوع مدار GEO، IGSO و MEO.

BOC(Binary Offset Carrier)

مدولاسیون آفست باینری حامل

نوعی مدولاسیون پیشرفته‌تر از BPSK که طیف سیگنال را از مرکز فرکانس حامل دور می‌کند. در سیگنال‌های نوین Galileo و GPS L1C استفاده می‌شود.

BPSK(Binary Phase Shift Keying)

مدولاسیون جابه‌جایی فاز دوتایی

روش مدولاسیون پایه در سیگنال‌های GNSS سنتی مانند GPS L1 C/A که فاز حامل بین دو حالت (0 و 180 درجه) تغییر می‌کند.

Broadcast Ephemeris

افمریس پخشی

پارامترهای مداری ماهواره که توسط خود ماهواره پخش می‌شوند. دقت مداری حدود ۱ تا ۲ متر دارد و برای موقعیت‌یابی بلادرنگ استفاده می‌شود.

C/A Code(Coarse/Acquisition Code)

کد C/A

کد شبه‌تصادفی غیرنظامی GPS روی فرکانس L1 با نرخ تراشه ۱.۰۲۳ مگاهرتز. پایه موقعیت‌یابی استاندارد GPS است.

Carrier Phase

فاز حامل

اندازه‌گیری فاز موج حامل سیگنال ماهواره که دقت میلی‌متری دارد اما دارای ابهام عدد صحیح است. پایه اصلی تکنیک‌های RTK و PPK.

CDMA(Code Division Multiple Access)

دسترسی چندگانه تقسیم کد

روش دسترسی چندگانه که در آن هر ماهواره با کد منحصربه‌فرد روی یک فرکانس مشترک ارسال می‌کند. در GPS، BeiDou، Galileo و سیگنال‌های جدید GLONASS استفاده می‌شود.

CEP(Circular Error Probable)

خطای دایره‌ای احتمالی

شعاع دایره‌ای که ۵۰ درصد نقاط اندازه‌گیری‌شده در آن قرار می‌گیرند. معیاری برای بیان دقت افقی موقعیت‌یابی است.

Choke Ring(Choke Ring Antenna)

آنتن چوک‌رینگ

نوعی آنتن GNSS با حلقه‌های هم‌مرکز فلزی که سیگنال‌های بازتابی (مالتی‌پث) را به‌شدت کاهش می‌دهد. عمدتاً در ایستگاه‌های مرجع دائمی استفاده می‌شود.

CORS(Continuously Operating Reference Station)

ایستگاه مرجع عملیاتی دائمی

شبکه‌ای از ایستگاه‌های GNSS دائمی که تصحیحات را به‌صورت مداوم ارائه می‌دهند. زیرساخت اصلی Network RTK و خدمات تصحیحی کشوری.

Cycle Slip

پرش فاز

از دست رفتن ناگهانی شمارش طول‌موج‌های فاز حامل به دلیل قطع سیگنال یا تداخل. باعث نیاز به حل مجدد ابهام و از دست رفتن Fix می‌شود.

Datum

دیتوم (مبنای مختصات)

مجموعه پارامترهایی که موقعیت و جهت‌گیری بیضوی مرجع را نسبت به زمین تعریف می‌کند. تبدیل بین دیتوم‌ها برای تطبیق نقشه‌های مختلف ضروری است.

DGNSS(Differential GNSS)

GNSS تفاضلی

روش موقعیت‌یابی تفاضلی مبتنی بر کد که با استفاده از تصحیحات ایستگاه مرجع، دقت را به سطح زیرمتری بهبود می‌دهد.

DOP(Dilution of Precision)

تعدیل دقت

شاخص عددی بیانگر تأثیر هندسه ماهواره‌ها بر دقت موقعیت‌یابی. مقدار کمتر DOP نشان‌دهنده هندسه بهتر و دقت بالاتر است.

ECEF(Earth-Centered Earth-Fixed)

مختصات زمین‌مرکزی زمین‌ثابت

سیستم مختصات سه‌بعدی (X, Y, Z) با مبدأ در مرکز جرم زمین که با چرخش زمین می‌چرخد. مبنای محاسبات GNSS.

EGNOS(European Geostationary Navigation Overlay Service)

سرویس همپوشانی ناوبری ژئواستیشنری اروپا

سیستم تقویتی ماهواره‌ای (SBAS) اروپا که دقت و صحت GPS را در اروپا تا حد ۱ تا ۲ متر بهبود می‌دهد.

Ellipsoid

بیضوی مرجع

مدل ریاضی ساده‌شده شکل زمین به‌صورت بیضوی دوران. WGS84 رایج‌ترین بیضوی در GNSS است و ارتفاع بیضوی با ارتفاع ژئوئیدی تفاوت دارد.

Ephemeris

افمریس (جدول مداری)

مجموعه پارامترهای دقیق مداری یک ماهواره برای محاسبه موقعیت آن در هر لحظه. به دو نوع پخشی (Broadcast) و دقیق (Precise) تقسیم می‌شود.

FDMA(Frequency Division Multiple Access)

دسترسی چندگانه تقسیم فرکانس

روش دسترسی چندگانه که در آن هر ماهواره روی فرکانس مجزا ارسال می‌کند. سیستم سنتی GLONASS از این روش استفاده می‌کند.

FKP(Flächenkorrekturparameter)

پارامترهای تصحیح سطحی

روش Network RTK آلمانی که پارامترهای تصحیح خطای یونسفری و تروپسفری را به‌صورت صفحه‌ای (سطحی) مدل و ارسال می‌کند.

Fixed Solution

حل فیکس

حالتی که ابهام فاز حامل به‌صورت اعداد صحیح حل شده و دقت سانتی‌متری حاصل شده است. بالاترین سطح دقت در RTK.

Float Solution

حل فلوت (شناور)

حالتی که ابهام فاز هنوز به‌طور کامل حل نشده و مقادیر اعشاری دارد. دقت معمولاً در سطح دسی‌متری است.

Galileo

گالیله

سیستم ناوبری ماهواره‌ای اتحادیه اروپا با ۳۰ ماهواره برنامه‌ریزی‌شده. اولین سیستم غیرنظامی GNSS با سیگنال احراز هویت OSNMA.

GCP(Ground Control Point)

نقطه کنترل زمینی

نقطه‌ای با مختصات دقیق شناخته‌شده روی زمین که برای ژئورفرنس کردن تصاویر هوایی، مدل‌های سه‌بعدی و نقشه‌ها استفاده می‌شود.

Geoid

ژئوئید

سطح هم‌پتانسیل گرانشی زمین که تقریباً با سطح متوسط دریاها منطبق است. اختلاف بین ارتفاع بیضوی GNSS و ارتفاع ژئوئیدی را آندولاسیون ژئوئید می‌نامند.

GGA(GGA (NMEA Fix Data))

پیام موقعیت GGA

یکی از مهم‌ترین پیام‌های NMEA شامل زمان، مختصات جغرافیایی، نوع Fix، تعداد ماهواره و HDOP. ضروری برای ارتباط با کاستر NTRIP.

GLONASS(GLObal NAvigation Satellite System)

گلوناس

سیستم ناوبری ماهواره‌ای روسیه با ۲۴ ماهواره فعال. سنتاً از FDMA استفاده می‌کند اما نسل جدید (K2) به CDMA مهاجرت کرده است.

GNSS(Global Navigation Satellite System)

سیستم ماهواره‌ای ناوبری جهانی

اصطلاح کلی برای تمام سیستم‌های موقعیت‌یابی ماهواره‌ای شامل GPS، GLONASS، BeiDou و Galileo. ترکیب چند سیستم دقت و در دسترس بودن را افزایش می‌دهد.

GPS(Global Positioning System)

سیستم موقعیت‌یابی جهانی

سیستم ناوبری ماهواره‌ای ایالات متحده با ۳۱ ماهواره فعال. قدیمی‌ترین و پرکاربردترین سیستم GNSS در جهان.

GPS Time

زمان GPS

مقیاس زمانی مورد استفاده سیستم GPS که از ۶ ژانویه ۱۹۸۰ آغاز شده و بر خلاف UTC، ثانیه‌های کبیسه اعمال نمی‌شود. اختلاف آن با UTC حدود ۱۸ ثانیه است.

GPS Week

هفته GPS

شمارنده هفتگی زمان GPS از مبدأ ۶ ژانویه ۱۹۸۰. هر ۱۰۲۴ هفته بازنشانی (Rollover) می‌شود؛ آخرین بازنشانی در آوریل ۲۰۱۹ رخ داد.

HDOP(Horizontal Dilution of Precision)

تعدیل دقت افقی

شاخص DOP مختص مؤلفه‌های افقی (طول و عرض جغرافیایی). مقدار زیر ۱ عالی و بالای ۵ ضعیف محسوب می‌شود.

IGS(International GNSS Service)

سرویس بین‌المللی GNSS

شبکه جهانی ایستگاه‌های GNSS و مراکز تحلیل که محصولات دقیق مانند افمریس دقیق، ساعت ماهواره و پارامترهای یونسفری را تولید می‌کند.

iMAX(Individualized Master-Auxiliary Corrections)

آی‌مکس

روش Network RTK مشابه MAC که تصحیحات را بر اساس موقعیت رُوِر به‌صورت اختصاصی محاسبه و ارسال می‌کند.

Image Positioning

موقعیت‌یابی تصویری

فناوری ترکیب GNSS با پردازش تصویر دوربین برای اندازه‌گیری موقعیت اجسام از طریق عکس‌برداری، بدون نیاز به قرار دادن ژالون روی نقطه.

IMU(Inertial Measurement Unit)

واحد اندازه‌گیری اینرسی

مجموعه شتاب‌سنج و ژیروسکوپ برای اندازه‌گیری شتاب و سرعت زاویه‌ای. در گیرنده‌های مدرن GNSS برای جبران کج‌شدن ژالون (Tilt Compensation) استفاده می‌شود.

Initialization

مقداردهی اولیه

فرآیند حل ابهام فاز حامل هنگام شروع کار RTK یا پس از قطع سیگنال. زمان لازم برای مقداردهی اولیه به شرایط آسمان و تعداد ماهواره بستگی دارد.

Ionosphere

یونسفر (لایه یونسفر)

لایه‌ای از جو بالای زمین (۶۰ تا ۱۰۰۰ کیلومتر) که بر سرعت انتشار سیگنال GNSS تأثیر می‌گذارد. بزرگ‌ترین منبع خطا در موقعیت‌یابی تک‌فرکانسه.

ITRF(International Terrestrial Reference Frame)

چارچوب مرجع زمینی بین‌المللی

دقیق‌ترین چارچوب مرجع مختصاتی زمینی که با ترکیب داده‌های GNSS، VLBI، SLR و DORIS تعیین می‌شود. مبنای تمام سیستم‌های مختصاتی مدرن.

Jamming

اختلال (جمینگ)

ارسال عمدی یا غیرعمدی سیگنال‌های رادیویی قوی در باند فرکانسی GNSS که باعث از دست رفتن سیگنال ماهواره‌ها و ناتوانی در موقعیت‌یابی می‌شود.

Julian Date

تاریخ جولین

سیستم شمارش پیوسته روزها از مبدأ ۱ ژانویه ۴۷۱۳ قبل از میلاد. در GNSS برای محاسبات زمانی و نام‌گذاری فایل‌های RINEX استفاده می‌شود.

L-Band

باند L

محدوده فرکانسی ۱ تا ۲ گیگاهرتز که سیگنال‌های GNSS و برخی سرویس‌های تصحیحی PPP (مانند TerraStar و Trimble RTX) در آن ارسال می‌شوند.

L1(L1 Frequency)

فرکانس L1

فرکانس اصلی GPS در ۱۵۷۵.۴۲ مگاهرتز. تمام سیستم‌های GNSS حداقل یک سیگنال نزدیک به این فرکانس دارند.

L2(L2 Frequency)

فرکانس L2

فرکانس دوم GPS در ۱۲۲۷.۶۰ مگاهرتز. دریافت L2 همراه با L1 امکان حذف خطای یونسفری را فراهم می‌کند.

L5(L5 Frequency)

فرکانس L5

فرکانس سوم مدرن GPS در ۱۱۷۶.۴۵ مگاهرتز. سیگنال قوی‌تر و مقاوم‌تر در برابر تداخل، مخصوص کاربردهای ایمنی حیات.

LAMBDA(Least-squares AMBiguity Decorrelation Adjustment)

لامبدا

الگوریتم ریاضی رایج برای حل ابهام فاز حامل به اعداد صحیح. اساس کار اکثر گیرنده‌های RTK مدرن برای رسیدن به حل Fix.

Laser Positioning

موقعیت‌یابی لیزری

فناوری ترکیب GNSS با فاصله‌یاب لیزری برای اندازه‌گیری موقعیت نقاطی که دسترسی فیزیکی به آن‌ها دشوار است.

Leap Second

ثانیه کبیسه

ثانیه‌ای که به UTC اضافه یا کم می‌شود تا اختلاف با زمان نجومی زمین کمتر از ۰.۹ ثانیه بماند. GPS Time ثانیه کبیسه ندارد.

LiDAR(Light Detection and Ranging)

لیدار

فناوری تشخیص و فاصله‌یابی با نور لیزر برای تولید ابرنقاط سه‌بعدی. ترکیب LiDAR با GNSS/INS امکان نقشه‌برداری سه‌بعدی سریع را فراهم می‌کند.

MAC(Master-Auxiliary Corrections)

مک (تصحیحات کمکی-اصلی)

روش Network RTK که داده‌های یک ایستگاه اصلی و تفاضل تصحیحات ایستگاه‌های کمکی را ارسال می‌کند تا رُوِر بتواند مدل خطای منطقه‌ای بسازد.

MBOC(Multiplexed BOC)

مدولاسیون آفست باینری مالتی‌پلکس

نوع پیشرفته مدولاسیون BOC مورد توافق GPS و Galileo برای سیگنال‌های L1C و E1. عملکرد بهتری در مالتی‌پث و ردیابی دارد.

Mount Point

مانت‌پوینت

شناسه‌ای روی کاستر NTRIP که جریان داده (Stream) خاصی را مشخص می‌کند. هر Mount Point معمولاً متناظر با یک ایستگاه یا VRS خاص است.

MSM(Multiple Signal Messages)

پیام‌های چندسیگناله

نسل جدید پیام‌های RTCM 3 (شماره‌های ۱۰۷x-۱۱۲x) که مشاهدات تمام سیستم‌ها و سیگنال‌های GNSS را در قالبی یکپارچه ارسال می‌کنند.

Multipath

مالتی‌پث (چندمسیری)

خطای ناشی از بازتاب سیگنال ماهواره از سطوح اطراف (ساختمان، زمین، خودرو) قبل از رسیدن به آنتن. در محیط‌های شهری شدیدتر است.

NavIC(Navigation with Indian Constellation)

ناویک

سیستم ناوبری ماهواره‌ای هند (IRNSS) با پوشش منطقه‌ای. دارای ۷ ماهواره در مدارهای GEO و IGSO با تمرکز بر شبه‌قاره هند.

Network RTK

RTK شبکه‌ای

روش RTK مبتنی بر شبکه‌ای از ایستگاه‌های مرجع CORS که خطاهای وابسته به فاصله را مدل‌سازی و تصحیح می‌کند. شامل روش‌های VRS، MAC و FKP.

NMEA(National Marine Electronics Association)

انجمن ملی الکترونیک دریایی

استاندارد پیام‌های متنی خروجی گیرنده‌های GNSS (مانند GGA، RMC، GSA). فرمت ASCII ساده و قابل‌خواندن برای انسان و نرم‌افزار.

NTRIP(Networked Transport of RTCM via Internet Protocol)

پروتکل انتقال RTCM از طریق اینترنت

پروتکل مبتنی بر HTTP برای ارسال داده‌های تصحیحی GNSS (عمدتاً RTCM) از طریق اینترنت. شامل سه جزء Caster، Server و Client.

OSNMA(Open Service Navigation Message Authentication)

احراز هویت پیام ناوبری

سرویس امنیتی Galileo برای تأیید اصالت سیگنال ناوبری و مقابله با حملات جعل (Spoofing). اولین سیستم احراز هویت رایگان GNSS.

OSR(Observation Space Representation)

نمایش فضای مشاهده

رویکرد سنتی ارائه تصحیحات GNSS (مانند RTCM) که تصحیحات ترکیبی مختص یک مکان خاص ارسال می‌کند. در مقابل SSR قرار دارد.

P(Y) Code(Precision (Y) Code)

کد P(Y)

کد شبه‌تصادفی رمزگذاری‌شده نظامی GPS روی فرکانس‌های L1 و L2. گیرنده‌های غیرنظامی از تکنیک‌های خاص برای استفاده از L2 بدون رمزگشایی بهره می‌برند.

PDOP(Position Dilution of Precision)

تعدیل دقت موقعیتی

شاخص DOP سه‌بعدی شامل مؤلفه‌های افقی و ارتفاعی. مقدار کمتر از ۳ ایده‌آل و بالای ۶ نامناسب برای RTK محسوب می‌شود.

Phase Center

مرکز فاز آنتن

نقطه الکتریکی مؤثر آنتن GNSS که سیگنال در آن دریافت می‌شود. مرکز فاز با زاویه ورود سیگنال تغییر می‌کند و تصحیح آن در کارهای دقیق ضروری است.

PPK(Post-Processing Kinematic)

کینماتیک پس‌پردازشی

پردازش داده‌های خام GNSS پس از برداشت برای دستیابی به دقت سانتی‌متری. مناسب مناطق بدون اینترنت یا کاربردهای پهپادی.

PPP(Precise Point Positioning)

موقعیت‌یابی دقیق نقطه‌ای

روش موقعیت‌یابی دقیق با یک گیرنده بدون نیاز به ایستگاه مرجع محلی، با استفاده از افمریس و ساعت دقیق ماهواره‌ای. زمان همگرایی ۲۰ تا ۴۰ دقیقه.

PPP-RTK

PPP-RTK

ترکیب PPP با تصحیحات شبکه‌ای برای دستیابی به دقت سانتی‌متری با زمان همگرایی بسیار کوتاه (چند دقیقه). نسل آینده موقعیت‌یابی دقیق.

ppm(Parts Per Million)

قسمت در میلیون

واحد بیان خطای وابسته به فاصله در RTK. مثلاً ۱ ppm یعنی ۱ میلی‌متر خطا به‌ازای هر کیلومتر فاصله از بیس.

Precise Ephemeris

افمریس دقیق

پارامترهای مداری با دقت سانتی‌متری تولیدشده توسط IGS و مراکز تحلیل. در فرمت SP3 منتشر می‌شود و برای PPP و پس‌پردازش دقیق ضروری است.

Precision

تکرارپذیری (دقت)

میزان نزدیکی اندازه‌گیری‌های تکراری به یکدیگر. تکرارپذیری بالا لزوماً به معنای صحت بالا نیست.

PRN(Pseudo-Random Noise)

شماره شبه‌تصادفی

شناسه عددی منحصربه‌فرد هر ماهواره GNSS بر اساس کد شبه‌تصادفی اختصاص‌داده‌شده. برای شناسایی و تفکیک ماهواره‌ها استفاده می‌شود.

QZSS(Quasi-Zenith Satellite System)

سیستم ماهواره‌ای شبه‌زنیتی

سیستم تقویتی منطقه‌ای ژاپن با ماهواره‌هایی در مدار بیضوی شبه‌زنیتی. سازگار با GPS و بهبوددهنده پوشش در مناطق شهری و کوهستانی ژاپن.

Reliability

اعتمادپذیری

توانایی سیستم در شناسایی و هشدار خطاهای بزرگ. در GNSS، اعتمادپذیری شامل توانایی تشخیص خرابی ماهواره و اطمینان از صحت نتایج است.

RINEX(Receiver Independent Exchange Format)

فرمت تبادل مستقل گیرنده

فرمت استاندارد ذخیره داده‌های خام GNSS مستقل از سازنده گیرنده. نسخه‌های ۲ و ۳ رایج هستند و برای پس‌پردازش استفاده می‌شوند.

RMC(Recommended Minimum Specific Data)

پیام حداقلی توصیه‌شده

پیام NMEA شامل زمان، وضعیت Fix، مختصات، سرعت و جهت حرکت. یکی از پرکاربردترین پیام‌های NMEA برای ناوبری.

RMS(Root Mean Square)

ریشه میانگین مربعات

روش آماری رایج برای بیان دقت موقعیت‌یابی GNSS. RMS معادل انحراف معیار است وقتی میانگین خطا صفر باشد.

RTCM(Radio Technical Commission for Maritime Services)

کمیسیون فنی رادیویی دریایی

استاندارد باینری پیام‌های تصحیحی GNSS. نسخه ۳.x شامل پیام‌های MSM برای تمام سیستم‌ها و سیگنال‌ها است.

RTK(Real-Time Kinematic)

کینماتیک لحظه‌ای

روش موقعیت‌یابی دقیق سانتی‌متری با استفاده از مشاهدات فاز حامل و تصحیحات لحظه‌ای از ایستگاه مرجع. پرکاربردترین روش نقشه‌برداری دقیق.

Rover

رُوِر (گیرنده متحرک)

گیرنده GNSS متحرک که با دریافت تصحیحات از بیس، موقعیت دقیق محاسبه می‌کند. معمولاً روی ژالون سوار شده و در دست کاربر است.

SBAS(Satellite-Based Augmentation System)

سیستم تقویتی ماهواره‌ای

سیستم بهبود دقت و صحت GNSS از طریق ماهواره‌های ژئواستیشنری. شامل WAAS (آمریکا)، EGNOS (اروپا)، MSAS (ژاپن) و GAGAN (هند).

SLAM(Simultaneous Localization and Mapping)

مکان‌یابی و نقشه‌سازی همزمان

الگوریتم تعیین موقعیت و ساخت نقشه محیط به‌صورت همزمان با استفاده از حسگرهایی مانند LiDAR یا دوربین. در رباتیک و نقشه‌برداری داخلی کاربرد دارد.

SP3(Standard Product #3)

فرمت SP3

فرمت فایل استاندارد برای افمریس دقیق ماهواره‌ها شامل موقعیت و سرعت در بازه‌های ۱۵ دقیقه‌ای. توسط IGS و مراکز تحلیل تولید می‌شود.

Spoofing

جعل سیگنال (اسپوفینگ)

ارسال سیگنال‌های GNSS جعلی برای فریب گیرنده و منحرف کردن موقعیت محاسبه‌شده. خطرناک‌تر از جمینگ چون کاربر ممکن است متوجه نشود.

SPP(Single Point Positioning)

موقعیت‌یابی مطلق (تک‌نقطه‌ای)

ساده‌ترین روش موقعیت‌یابی GNSS با یک گیرنده و بدون تصحیحات، مبتنی بر مشاهدات کد. دقت چند متری دارد.

SSR(State Space Representation)

نمایش فضای حالت

رویکرد مدرن ارائه تصحیحات GNSS که هر منبع خطا (مدار، ساعت، یونسفر، تروپسفر) را جداگانه مدل و ارسال می‌کند. پایه سرویس‌های PPP-RTK.

StarFire

استارفایر

سرویس تصحیحی PPP ماهواره‌ای جان‌دیر (NavCom) با ارسال تصحیحات از طریق باند L. دقت دسی‌متری تا سانتی‌متری ارائه می‌دهد.

Static Survey

برداشت استاتیک

روش برداشت GNSS با مشاهده طولانی‌مدت (دقایق تا ساعت‌ها) روی هر نقطه و پس‌پردازش. بالاترین دقت ممکن برای شبکه‌های ژئودزی.

Stop & Go

توقف و حرکت

روش برداشت GNSS که پس از مقداردهی اولیه، با توقف کوتاه (چند ثانیه) روی هر نقطه برداشت انجام می‌شود. سریع‌تر از استاتیک اما نیازمند حفظ Fix.

TAI(International Atomic Time)

زمان اتمی بین‌المللی

مقیاس زمانی بر پایه میانگین وزنی صدها ساعت اتمی در سراسر جهان. مرجع اصلی زمان‌سنجی دقیق و مبنای UTC.

TerraStar

تراستار

سرویس تصحیحی PPP ماهواره‌ای با پوشش جهانی. سطوح مختلف دقت از دسی‌متری (TerraStar-L) تا سانتی‌متری (TerraStar-X) ارائه می‌دهد.

Tilt Compensation

جبران کج‌شدن ژالون

قابلیت محاسبه موقعیت نوک ژالون بدون نیاز به تراز بودن، با استفاده از IMU. سرعت برداشت را تا ۲۰ درصد افزایش می‌دهد.

Trimble RTX(Trimble RTX (Real-Time eXtended))

تریمبل RTX

سرویس تصحیحی PPP/PPP-RTK تریمبل با ارسال تصحیحات از طریق ماهواره یا اینترنت. دقت سانتی‌متری با همگرایی سریع.

Troposphere

تروپسفر (لایه تروپوسفر)

پایین‌ترین لایه جو (تا حدود ۱۲ کیلومتر) که بر انتشار سیگنال GNSS تأثیر می‌گذارد. تأخیر تروپسفری عمدتاً به ارتفاع، دما و رطوبت وابسته است.

TTFF(Time To First Fix)

زمان تا اولین Fix

مدت‌زمان لازم از روشن شدن گیرنده تا محاسبه اولین موقعیت. بسته به نوع شروع (سرد، گرم، داغ) از چند ثانیه تا چند دقیقه متغیر است.

UERE(User Equivalent Range Error)

خطای معادل فاصله کاربر

مجموع تمام منابع خطای فاصله‌سنجی GNSS (مدار، ساعت، یونسفر، تروپسفر، مالتی‌پث). حاصل‌ضرب UERE در DOP، خطای موقعیت را می‌دهد.

UTC(Coordinated Universal Time)

زمان هماهنگ جهانی

مقیاس زمانی مرجع بین‌المللی که از TAI مشتق شده و با اعمال ثانیه‌های کبیسه با چرخش زمین هماهنگ می‌شود.

UTM(Universal Transverse Mercator)

مرکاتور عرضی جهانی

سیستم تصویر نقشه‌ای که زمین را به ۶۰ منطقه ۶ درجه‌ای تقسیم می‌کند. مختصات مسطحاتی (متری) برای نقشه‌برداری و GIS پرکاربرد است.

VDOP(Vertical Dilution of Precision)

تعدیل دقت ارتفاعی

شاخص DOP مختص مؤلفه ارتفاعی. معمولاً بزرگ‌تر از HDOP است چون هندسه ماهواره‌ها در بُعد ارتفاعی ضعیف‌تر عمل می‌کند.

VRS(Virtual Reference Station)

ایستگاه مرجع مجازی

روش Network RTK که با استفاده از داده‌های شبکه CORS، یک ایستگاه مرجع مجازی نزدیک رُوِر شبیه‌سازی می‌کند. رایج‌ترین روش Network RTK.

WAAS(Wide Area Augmentation System)

سیستم تقویتی منطقه‌ای وسیع

سیستم SBAS آمریکای شمالی برای بهبود دقت و یکپارچگی GPS. دقت ۱ تا ۲ متری با پوشش قاره‌ای ارائه می‌دهد.

WGS84(World Geodetic System 1984)

سیستم ژئودتیک جهانی ۱۹۸۴

سیستم مختصات مرجع جهانی GPS شامل بیضوی مرجع، دیتوم و ژئوئید. مبنای تمام مختصات خروجی گیرنده‌های GNSS.